In actie voor Keulen

Deze zomer bezocht ik in Keulen een tentoonstelling over het in 2009 ingestorte stadsarchief. Net als in 2009 werd ik getroffen door de ernst en de omvang van de ramp. Ik ontdekte dat het mogelijk was een archiefstuk te adopteren, zodat het gerestaureerd en gedigitaliseerd kan worden. Ik ging op zoek naar een archiefstuk van een kerk of een klooster. Met mijn bureau heb ik nu een beschadigd handschrift uit de vijftiende eeuw met theologische verhandelingen van onder andere Bernardus van Clairvaux geadopteerd. De restauratiekosten worden geschat op 5000 euro. Ik hoop dit bedrag met hulp van mijn relaties in de archiefwereld en de kerkelijke wereld bijeen te kunnen brengen. In deze blog wil ik u, kort, informeren over de ramp, de reddingsactie, het handschrift en over de actie. Wilt u meer weten over het onderwerp gaat u dan naar de pagina ‘Doe mee’. Daar vindt u ook allerlei foto’s en verwijzingen naar websites.

Het Keulse stadsarchief bewaarde maar liefst 35 km archief. Daaronder waren 65.000 oorkondes (de oudste dateert uit 922) en 2000 handschriften. Ook stukken van onder meer Albertus Magnus, Napoleon, Giuseppe Verdi, Karl Marx, Heinrich Böll en Konrad Adenauer trof men in het stadsarchief aan. Al dat materiaal stortte op 3 maart 2009 in een metersdiep gat. De oorzaak had te maken met de aanleg van een metrolijn. Ook nabijgelegen panden werden verwoest. Twee jongemannen kwamen om, talrijke mensen verloren hun bezittingen. Er kwam een bergingssoperatie op gang, die eindigde op 8 augustus 2011. 95% van het materiaal was toen geborgen. Daarna werd begonnen met de ordening van het materiaal. Een enorme klus! De derde fase is de restauratie en de digitalisering van de archiefstukken. Volgens een ruwe schatting is 15% van de archiefstukken licht, 50% middelzwaar en 35% zwaar beschadigd.

Het geadopteerde handschrift werd rond 1500 samengesteld. De oudste delen ontstonden rond 1400. Het betreft theologische werken van Bernardus van Clairvaux, Willem van Saint-Thierry en Augustinus. In het handschrift staat het eigendomsmerk van het klooster Marienbrink (van de Zusters van het Gemene Leven) te Coesfeld (bisdom Münster). Het handschrift is door de instorting van het archief beschadigd geraakt. In de houten platten zitten breuken. De leren bandbekleding is vuil en op veel plaatsen kapot. Een groot deel van de bladen is verbogen. Het restauratieplan van het handschrift voorziet onder andere in het droog reinigen van de boekband en van het boekblok. De houten platten dienen te worden gestabiliseerd. En de scheuren in de bandbekleding moeten worden dichtgemaakt. Verder moeten de verbuigingen van de bladen worden te niet gedaan. Ten slotte dienen de boeksloten te worden hersteld. De totale kosten van de restauratie van het handschrift worden geschat op 5000 euro.

Wilt u helpen? U kunt een (klein of groot) bedrag overmaken op de ING-rekening die ik voor deze actie heb geopend: 6199661, Kerkelijke Archieven, Engwierum. Vermeldt u bij de betaling alstublieft ‘Hulpactie Keulen’. U kunt de actie ook op een andere manier steunen. Door een reactie op deze pagina of op de pagina ‘Doe mee’ plaatsen. Bent u in 2009 als restaurator in Keulen geweest om te hulp bieden? Kent u het handschrift? Bent u bekend met Bernardus van Clairvaux, Willem van Saint-Thierry en Augustinus? Ik verneem graag uw verhaal! Voor de hulpactie heb ik ruim een jaar uitgetrokken. Op 31 december 2013 hoop ik de 5000 euro voor de restauratie van het handschrift bij elkaar te hebben. Tussentijds houd ik u van het verloop van de hulpactie op de hoogte. Als u dat wenst, stuur ik u regelmatig een email. Bij ‘Doe mee’ zal ik ook steeds schrijven over de actie. En ik zal berichten plaatsen op Twitter. Hopelijk wordt de hulpactie voor het Keulse archief een succes. Alvast hartelijk dank voor uw steun!

Archief